{"id":877,"date":"2020-11-14T02:14:45","date_gmt":"2020-11-14T02:14:45","guid":{"rendered":"http:\/\/mlv2011.com\/?p=877"},"modified":"2020-11-14T02:14:45","modified_gmt":"2020-11-14T02:14:45","slug":"van-de-sach-giao-duc-o-viet-nam-can-bat-dau-lai-tu-dau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mlv2011.com\/?p=877","title":{"rendered":"V\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c \u1edf Vi\u1ec7t Nam: C\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Vatican News (19.10.2020) \u2013 Th\u1eddi gian v\u1eeba qua, m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i n\u1ed5i c\u1ed9m \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 v\u1ee5 vi\u1ec7c l\u00f9m x\u00f9m quanh b\u1ed9 S\u00e1ch Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t 1 trong b\u1ed9 s\u00e1ch C\u00e1nh Di\u1ec1u. D\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea5t c\u1eadp c\u1ee7a n\u00f3, nh\u01b0 h\u00ecnh th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ed9n x\u1ed9n, r\u1ed1i r\u1eafm, ph\u1ea3n gi\u00e1o d\u1ee5c. Theo nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a PGS.TS Nguy\u1ec5n H\u1eefu \u0110\u1ea1t, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n Ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 V\u0103n h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y \u201cc\u00f2n xa m\u1edbi \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ea7n c\u00f3 c\u1ee7a b\u1ed9 s\u00e1ch c\u00f4ng c\u1ee5 m\u00e0 ta g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa.\u201d<sup>[1]<\/sup><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c thi\u1ebfu tri\u1ebft l\u00fd<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1m b\u1ecf qua nghi v\u1ea5n v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng \u2018gian th\u01b0\u01a1ng gi\u00e1o d\u1ee5c\u2019 nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111ang e ng\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu h\u1ee5t m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng tri\u1ebft l\u00fd mang t\u00ednh nh\u1ea5t qu\u00e1n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u00e2n b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang ta d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1eadn ra nh\u1eefng t\u01b0 duy \u2018kh\u00f4n l\u1ecfi, ma lanh\u2019 trong c\u00e1c c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u1ee5 \u00fd t\u1eeb nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00e1o khoa. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ed1 \u00fd nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u1ea1i ph\u1ea3n \u00e1nh m\u1ed9t th\u1ee9 n\u00e3o tr\u1ea1ng chung mang t\u00ednh \u00edch k\u1ef7, tranh \u0111ua \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u v\u00e0o ti\u1ec1m th\u1ee9c\/v\u00f4 th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t hi\u1ec7n nay, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ngay c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c suy ngh\u0129 v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc khi ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u1ebfp theo. Theo th\u00f4ng tin m\u1edbi nh\u1ea5t, B\u1ed9 Gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9nh s\u1eeda, c\u1ea3i c\u00e1ch b\u1ed9 s\u00e1ch Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t 1 n\u00f3i tr\u00ean.<sup>[2]<\/sup>&nbsp;T\u1ea5t nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft, nh\u01b0ng ch\u1ec9 mang t\u00ednh t\u1ea1m th\u1eddi trong l\u00fac c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay. Thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng n\u1ebfu kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n m\u00f3ng tri\u1ebft l\u00fd v\u1eefng v\u00e0ng th\u00ec m\u1ecdi c\u1ea3i c\u00e1ch s\u1ebd ch\u1ec9 nh\u01b0 x\u00e2y nh\u00e0 tr\u00ean c\u00e1t, v\u00e0 v\u00e0i n\u0103m sau ch\u00fang ta l\u1ea1i ph\u1ea3i ng\u1ed3i v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 ph\u00e0n n\u00e0n v\u00e0 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u1ea3i c\u00e1ch kh\u00e1c, nh\u01b0 v\u1ed1n \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m nay. Gi\u00e1o s\u01b0 Chu H\u1ea3o nh\u1eadn x\u00e9t c\u00e1ch x\u00e1c \u0111\u00e1ng: \u201cS\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1eb1m \u0111\u1ed5i m\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ed5 th\u00f4ng, n\u1ed9i dung s\u00e1ch gi\u00e1o khoa, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1ea1y h\u1ecdc, c\u00e1ch th\u1ee9c thi t\u1ed1t nghi\u1ec7p ph\u1ed5 th\u00f4ng v\u00e0 tuy\u1ec3n sinh v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc\u2026\u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t tri\u1ebft l\u00fd, m\u1ed9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng hay m\u1ed9t l\u00fd lu\u1eadn gi\u00e1o d\u1ee5c r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 nghi\u00eam ch\u1ec9nh n\u00e0o. T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n, \u0111\u1ed5i m\u1edbi mang t\u00ednh ch\u1eafp v\u00e1.\u201d<sup>[3]<\/sup>&nbsp;Nh\u1eefng c\u1ea3i c\u00e1ch ki\u1ec3u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ho\u00e0i ph\u00ed ti\u1ec1n thu\u1ebf v\u00e0 l\u00e0m c\u1ea1n ki\u1ec7t ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, m\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 bi\u1ebfn nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb em \u1edf \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y th\u00e0nh nh\u1eefng ch\u00fa chu\u1ed9t b\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>C\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1edbi n\u1ec1n t\u1ea3ng si\u00eau h\u00ecnh v\u1eefng v\u00e0ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc y\u1ebfu v\u1ec1 tri\u1ebft h\u1ecdc nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c cho m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n hai \u0111i\u1ec1u sau: (1) Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c ti\u00ean ti\u1ebfn kh\u00e1c; (2) x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u00eam nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft l\u00fd \u0111\u1eb7c th\u00f9 trong t\u00e2m th\u1ee9c v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, d\u00f9 \u1edf \u0111\u00e2u, con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng chia s\u1ebb nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb chung. Ch\u00fang ta hay nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c bi\u1ec7t, \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a m\u1ed7i d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng sai, v\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 v\u0103n ho\u00e1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u khi khi\u1ebfn ta qu\u00ean r\u1eb1ng c\u00f3 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ed1t l\u00f5i chung cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00ed d\u1ee5: ai c\u0169ng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1nh ph\u00fac, \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean h\u1eefu \u00edch. V\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi \u1edf m\u1ecdi n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u0103n b\u1ea3n chung c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho m\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c, m\u1ecdi n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u1ecfi, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc, n\u1ec1n t\u1ea3ng tri\u1ebft l\u00fd v\u00e0 tri th\u1ee9c t\u1eeb m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ed1t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 x\u1ea5u h\u1ed5. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c ti\u00ean ti\u1ebfn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 h\u1ecd ph\u00e1t ki\u1ebfn v\u00e0 x\u00e2y \u0111\u1eafp b\u1eb1ng s\u1ee9c l\u1ef1c ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u1eeba k\u1ebf v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb bao nhi\u00eau th\u00e0nh qu\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 m\u1eb7t tri\u1ebft h\u1ecdc. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ea3n th\u00e2n n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i h\u1ec7 h\u00ecnh theo n\u1ec1n h\u1ecdc thu\u1eadt Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y (t\u1eeb 1919), v\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1eeb nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc g\u1ea7n g\u0169i v\u1ec1 v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 ch\u1ee7ng t\u1ed9c m\u00e0 c\u00f2n t\u1eeb c\u00e1c n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb h\u1ecd. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m mang t\u00ednh c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u00fa tr\u1ecdng: M\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 t\u1ed1t ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn r\u1eb1ng gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 m\u1edf mang tr\u00ed tu\u1ec7, m\u00e0 quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng t\u00e2m h\u1ed3n. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c ti\u00ean ti\u1ebfn n\u00e0y ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c gi\u00fap tr\u1ebb em n\u00e2ng cao t\u00e2m th\u1ee9c qu\u00fd tr\u1ecdng v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng, nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c gi\u00fap \u0111\u1ea1t \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 cho c\u00e1c em ti\u1ebfp x\u00fac, ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 ho\u00e0 m\u00ecnh v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thi\u00ean nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 c\u00e1c em kh\u00f4ng ch\u1ec9 vui ch\u01a1i, m\u00e0 c\u00f2n bi\u1ebft ti\u1ebfp x\u00fac, tr\u00e2n qu\u00fd, v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1eebng sinh m\u1ec7nh b\u00e9 nh\u1ecf. V\u00ed d\u1ee5, tr\u1ebb em m\u1eabu gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho gieo m\u1ed9t h\u1ea1t gi\u1ed1ng n\u00e0o \u0111\u00f3, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 t\u1eebng em s\u1ebd quan s\u00e1t v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c c\u00e2y \u0111\u00f3 cho \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. C\u00e1c em c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp x\u00fac, ch\u01a1i \u0111\u00f9a v\u1edbi c\u00e1c con v\u1eadt (trong c\u00f4ng vi\u00ean, n\u01a1i n\u00f4ng tr\u1ea1i, vv.), v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c ch\u00fang. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 c\u00e1c em th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 l\u00f2ng qu\u00fd tr\u1ecdng t\u1eebng sinh m\u1ec7nh, l\u1eabn l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o Ho\u00e1; v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 thi\u1ec7n t\u00ednh trong t\u00e2m h\u1ed3n c\u00e1c em \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng. M\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb bi\u1ebft y\u00eau m\u1ebfn thi\u00ean nhi\u00ean, y\u00eau m\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i, th\u00ec ch\u1eafc h\u1eb3n c\u0169ng s\u1ebd bi\u1ebft t\u00f4n tr\u1ecdng ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn tha nh\u00e2n; bi\u1ebft qu\u00fd trong s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00e0 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u00f3ng g\u00f3p x\u00e2y d\u1ef1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e3nh li\u1ec7t h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n v\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1eb7c th\u00f9 trong tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam: n\u1ebfu n\u00f3i r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1eb3n \u0111\u00fang, v\u00ec ch\u00fang ta t\u1eebng theo h\u1ec7 h\u00ecnh c\u1ee7a Nho h\u1ecdc trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i; r\u1ed3i sau khi ti\u1ebfp thu h\u1ec7 h\u00ecnh T\u00e2y h\u1ecdc, c\u00e1c nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c l\u1edbn th\u1eddi \u0111\u1ea7u, nh\u01b0 Ho\u00e0ng Xu\u00e2n H\u00e3n, Nguy\u1ec5n V\u0103n Huy\u00ean, T\u1ea1 Quang B\u1eedu, \u0110\u00e0o Duy Anh,.. c\u0169ng \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c quy c\u1ee7 v\u00e0 c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, cho \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc khi k\u1ebft th\u00fac chi\u1ebfn tranh v\u00e0o n\u0103m 1975, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 k\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u00e0y, \u0111\u1ec3 x\u00e1c l\u1eadp m\u1ed9t tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00e1 h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00e0 \u2018<em>nh\u00e2n b\u1ea3n \u2013 d\u00e2n t\u1ed9c \u2013 khai ph\u00f3ng\u2019<\/em>. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3: ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u00e2n b\u1ea3n trong gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0ng x\u00f3m, v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ec7 gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ea5t r\u00f5 n\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, d\u00f9 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u00fang ta ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n tri\u1ebft l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n gi\u1ea3i v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, nh\u01b0ng ch\u00fang ta l\u1ea1i c\u00f3 s\u1eb5n nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb tri\u1ebft l\u00fd mang t\u00ednh quy chi\u1ebfu r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng trong gia s\u1ea3n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh. Theo thi\u1ec3n \u00fd ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 li\u1ec7t k\u00ea 5 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u00e2n b\u1ea3n mang t\u00ednh n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u00f3 nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>(1)&nbsp; \u0110\u1ea1o hi\u1ebfu. Trong t\u00e2m th\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, \u0111\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1ec1n t\u1ea3ng trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>(2)&nbsp; T\u1ef1 tr\u1ecdng. \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed1t l\u00f5i trong t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh (\u2018t\u1ef1 tr\u1ecdng\u2019 ngh\u0129a l\u00e0 bi\u1ebft t\u00f4n tr\u1ecdng ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh).<\/p>\n\n\n\n<p>(3)&nbsp; Ch\u00e2n th\u00e0nh \u2013 Trung t\u00edn \u2013 T\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3. \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb n\u1ec1n t\u1ea3ng trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi tha nh\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i n\u00f3i chung.<\/p>\n\n\n\n<p>(4)&nbsp; Y\u00eau qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>(5)&nbsp; Hi\u1ec1n l\u00e0nh v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb quy chi\u1ebfu trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c thi\u00eang li\u00eang, t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00f3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed v\u00e0 l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1eebng c\u00e1 nh\u00e2n; v\u00e0 ch\u00fang tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c \u0111i\u1ec3m quy chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>C\u1ea7n giao cho ai nghi\u00ean c\u1ee9u?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tri\u1ebft l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t ra: nhi\u1ec7m v\u1ee5 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y n\u00ean \u0111\u1eb7t v\u00e0o nh\u1eefng ai?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c theo \u2018ch\u1ee9c v\u1ee5\u2019 v\u00e0 \u2018nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb\u2019 thay v\u00ec \u2018chuy\u00ean m\u00f4n chuy\u00ean bi\u1ec7t\u2019. \u00d4ng \u0110\u1eb7ng H\u00f9ng V\u00f5, nguy\u00ean Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng T\u00e0i nguy\u00ean M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 can \u0111\u1ea3m ch\u1ec9 ra, \u201ct\u00f4i cho r\u1eb1ng l\u1ed7i l\u1edbn l\u00e0 ta \u0111\u00e3 gh\u00e9p \u2018gi\u00e1o d\u1ee5c\u2019 th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb v\u00e0 \u2018\u0111\u00e0o t\u1ea1o\u2019 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn v\u00e0o chung m\u1ed9t b\u1ed9. K\u1ec3 t\u1eeb khi B\u1ed9 Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0110\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u t\u1eeb khu v\u1ef1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u00e1c vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u1ec1u do b\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ch\u1ee7 tr\u00ec. M\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 ng\u1eef v\u0103n, l\u1ecbch s\u1eed hay \u0111\u1ecba l\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t gi\u1ecfi chuy\u00ean m\u00f4n, nh\u01b0ng s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh v\u00f4 ngh\u0129a n\u1ebfu kh\u00f4ng r\u00e0nh v\u1ec1 t\u00e2m l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c tr\u1ebb em.\u201d<sup>[4]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea7n trao quy\u1ec1n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho c\u00e1c b\u1ed9\/vi\u1ec7n chuy\u00ean v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 chuy\u00ean m\u00f4n chuy\u00ean bi\u1ec7t. Nh\u01b0ng c\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd: nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 \u2018chuy\u00ean m\u00f4n\u2019, l\u00e0 \u2018nh\u00e0 s\u01b0 ph\u1ea1m\u2019 trong th\u1ebf h\u1ec7 hi\u1ec7n nay l\u1ea1i c\u00f3 nguy c\u01a1 l\u00e0 nh\u1eefng \u2018chuy\u00ean gia trong ph\u00f2ng m\u00e1y l\u1ea1nh\u2019. Ngh\u0129a l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn t\u1eeb suy ngh\u0129 ch\u1ee7 quan v\u00e0 mang n\u1eb7ng t\u00ednh l\u00fd thuy\u1ebft. V\u00ec th\u1ebf, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n s\u01b0 ph\u1ea1m c\u00f3 t\u00e2m v\u00e0 t\u1ea7m th\u1eadt s\u1ef1 trong s\u1ee9 m\u1ea1ng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u00e0i n\u0103ng, c\u00f3 chuy\u00ean m\u00f4n ho\u1eb7c t\u01b0 ch\u1ea5t v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c, \u1edf trong n\u01b0\u1edbc l\u1eabn kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. R\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 h\u1ecd lu\u00f4n c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft v\u00e0 n\u1eb7ng l\u00f2ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. V\u00ec v\u1eady, t\u00f4i tin r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1edf ra m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf th\u00f4ng tho\u00e1ng, m\u1eddi h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, th\u00ec h\u1eb3n ngu\u1ed3n nh\u00e2n s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 m\u1ea1ng n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o d\u1ee5c, x\u00e9t cho c\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a ri\u00eang ai, hay c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o. V\u00ec th\u1ebf, \u01b0\u1edbc mong kh\u00f4ng ai th\u1edd \u01a1 v\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c, kh\u00f4ng ai t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1ee5c l\u1ee3i t\u1eeb gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ai t\u00ecm c\u00e1ch \u00e1p \u0111\u1eb7t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><em>Kh\u1eafc B\u00e1, SJ<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vatican News (19.10.2020) \u2013 Th\u1eddi gian v\u1eeba qua, m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i n\u1ed5i c\u1ed9m \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 v\u1ee5 vi\u1ec7c l\u00f9m x\u00f9m quanh b\u1ed9 S\u00e1ch Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t 1 trong b\u1ed9 s\u00e1ch C\u00e1nh Di\u1ec1u. D\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea5t c\u1eadp c\u1ee7a n\u00f3, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=877"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":880,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/877\/revisions\/880"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mlv2011.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}